Trong hoạt động xuất nhập khẩu, việc vi phạm quy định hải quan là rủi ro mà nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp mới hoặc doanh nghiệp vừa và nhỏ, thường gặp phải. Các lỗi này không chỉ khiến hàng hóa bị chậm thông quan mà còn dẫn đến xử phạt hành chính, truy thu thuế và phát sinh nhiều chi phí không mong muốn. Dưới đây là những lỗi phổ biến doanh nghiệp hay bị hải quan xử phạt.
1. Khai sai mã HS hàng hóa
Đây là lỗi phổ biến nhất trong khai báo hải quan. Việc xác định sai mã HS có thể dẫn đến sai thuế suất, sai chính sách quản lý hàng hóa hoặc sai điều kiện nhập khẩu. Trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp bị truy thu thuế, phạt tiền và kéo dài thời gian thông quan.
👉 Nguyên nhân thường do thiếu kinh nghiệm, áp mã theo cảm tính hoặc không cập nhật biểu thuế mới.
2. Khai sai trị giá hải quan
Khai báo trị giá thấp hơn thực tế nhằm giảm thuế hoặc khai không đúng các khoản phải cộng/trừ vào trị giá tính thuế là lỗi nghiêm trọng. Hải quan có thể ấn định trị giá, truy thu thuế và xử phạt theo quy định.
👉 Lỗi này thường xảy ra khi doanh nghiệp không hiểu rõ quy định về trị giá hải quan hoặc hồ sơ mua bán chưa đầy đủ.
3. Hồ sơ, chứng từ không đầy đủ hoặc không khớp
Các chứng từ như hóa đơn thương mại, packing list, vận đơn, hợp đồng mua bán… nếu thiếu, sai thông tin hoặc không thống nhất sẽ khiến tờ khai bị luồng vàng, luồng đỏ và kéo dài thời gian thông quan.
👉 Doanh nghiệp có thể bị phạt do khai sai thông tin hoặc phải giải trình nhiều lần với cơ quan hải quan.

4. Khai sai tên hàng, chủng loại, số lượng
Việc mô tả hàng hóa không đúng thực tế, khai sai số lượng, trọng lượng hoặc chủng loại có thể bị xem là khai sai nội dung tờ khai. Trường hợp nghiêm trọng, hải quan có thể tiến hành kiểm hóa 100% lô hàng.
5. Không tuân thủ chính sách quản lý chuyên ngành
Một số mặt hàng thuộc diện quản lý chuyên ngành như kiểm dịch, kiểm tra chất lượng, an toàn thực phẩm, giấy phép nhập khẩu… Nếu doanh nghiệp không chuẩn bị đầy đủ giấy phép hoặc chứng từ hợp lệ, hàng hóa sẽ không được thông quan.
👉 Đây là lỗi thường gặp với doanh nghiệp mới hoặc khi nhập khẩu mặt hàng mới.
6. Nộp thuế chậm hoặc sai quy định
Việc nộp thuế không đúng thời hạn, thiếu số tiền thuế hoặc nhầm loại thuế cũng là nguyên nhân khiến doanh nghiệp bị xử phạt và ảnh hưởng đến lịch sử tuân thủ hải quan.
7. Không lưu trữ hồ sơ theo quy định
Theo quy định, hồ sơ hải quan phải được lưu trữ trong thời gian nhất định. Nhiều doanh nghiệp không lưu trữ đầy đủ chứng từ, dẫn đến khó khăn khi bị kiểm tra sau thông quan và có nguy cơ bị xử phạt.
8. Thiếu kinh nghiệm xử lý khi bị kiểm tra sau thông quan
Kiểm tra sau thông quan là hoạt động bình thường của hải quan. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp không chuẩn bị hồ sơ tốt hoặc không hiểu rõ quy trình, rất dễ phát sinh truy thu thuế và xử phạt.
Giải pháp hạn chế rủi ro bị phạt hải quan
Để tránh các lỗi trên, doanh nghiệp nên:
-
Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, chính xác ngay từ đầu
-
Tra cứu và xác định mã HS cẩn trọng
-
Cập nhật thường xuyên các quy định, chính sách mới
-
Sử dụng dịch vụ khai báo hải quan chuyên nghiệp để giảm rủi ro
Khai báo hải quan đúng ngay từ đầu không chỉ giúp thông quan nhanh mà còn bảo vệ doanh nghiệp trước các rủi ro pháp lý và chi phí phát sinh.
